Compassie: ver van je bed ?stenen-hart

Compassie…. dit woord mag nog wel eens geassocieerd worden met religie, met altruïsme of met opoffering. Het lijkt dan iets wat “ver van ons bed” is en niet bijzonder relevant voor onze dagelijkse beslommeringen. Het kan zelfs een bepaalde aversie oproepen, bijvoorbeeld omdat het “soft” lijkt, of ouderwets, of als nog iets wat “moet”, wat van ons verwacht wordt van buitenaf, of…. tja, vul zelf maar in…

Met een dergelijke visie op compassie, kunnen we onszelf echter wel substantieel te kort doen! Want werkelijke compassie begint altijd bij onszelf en gaat primair over onze verhouding tot de dingen die we als het meest nabije beschouwen – de zaken waar we dag-in-dag-uit mee leven in de realiteit en hectiek van het moment.

Hierbij betekent compassie allereerst het liefdevol aanwezig kunnen blijven bij alle dingen die we als lastig, pijnlijk of verdrietig ervaren. Bij grote gebeurtenissen of veranderingen in ons leven, zoals verlies, ziekte, relatie- of gezins-problemen, of verandering of onzekerheid m.b.t. het werk. Maar ook bij de meer alledaagse ervaringen als irritatie, boosheid, frustratie, controledrang, piekeren, een overmatig actieve innerlijke criticus, of gevoelens van schuld, schaamte of onwaardigheid waar we mee worstelen.

Compassie = Heartfulness

Compassie beoefenen betekent het openen van je hart, voor alles wat je innerlijk ervaart. Voor het mooie en voor het lelijke, voor het fijne en het minder fijne, voor datgene wat vreugde geeft en datgene wat ons verdriet bezorgt.

Waarom zou je hier aandacht en energie in steken? Waarom bewust naar “het moeilijke” toebewegen? Het antwoord ligt primair in het feit dat we vaak extra lijden of extra stress, zorgen, angst, verdriet ervaren door onze instinctieve reacties op moeilijkheden. In het boeddhisme wordt gesproken over de metafoor van de twee pijlen. De eerste pijl wordt door het leven op ons afgevuurd: er gebeurt iets wat moeilijk is, en dat geeft stress (of verdriet, angst, of …). We kunnen niet voorkomen dat we geraakt worden door “het leven zelf”. Maar… de tweede pijl vuren we echter op onszelf af: door te gaan vechten, vluchten, ontkennen, verdringen of onszelf te verdoven ontstaat additionele stress en pijn. We raken verwikkeld in een strijd met de realiteit zoals die is, een strijd met onszelf, een strijd met de wereld om ons heen. Dergelijke stressreacties zijn algemeen menselijk en iets wat evolutionair gezien in ons brein verankerd is.

Het goede nieuws is, dat we onszelf wel kunnen trainen in andere vormen van reageren op moeilijkheden. Hiermee voorkomen we additionele pijn. Onze zelf-liefde en zelfzorg kunnen groeien en we kunnen het leven als rijker ervaren, ondanks de ervaring van “het moeilijke”. We leren ons hart te openen, ongeacht de omstandigheden. En de mate waarin ons dat lukt naar onszelf toe, is ook de mate waarin we dit naar anderen toe kunnen realiseren… Een rijker en liefdevoller leven, met aandacht en zorg voor jezelf en voor anderen – dat is waar compassie over gaat. De wereld kan echt een betere plaats worden, als we onszelf deze weg toestaan en erin durven investeren !

Aan de slag hiermee?

Op mijn website vind je 2 trainingen waarin compassie een grote rol speelt:
1. Compassie training (ofwel Mindfulness Based Compassionate Living – MBCL)
2. Combinatie training Mindfulness & Zelfcompassie

Beide trainingen bestaan uit 8 sessies van 2,5 uur. Voor de verschillen tussen beide en de inhoudelijke invulling kan je terecht op de site. Ik hoop van harte dat je je hierdoor geïnspireerd zult voelen en dat je je weg naar een van de trainingen zal weten te vinden.

Een mooier cadeau kan je jezelf en de wereld om je heen niet geven…!

Energie….. de basis van alles
Er wordt wel gezegd dat alles wat bestaat, is opgebouwd uit energie. Met name in de oosterse wereld en wetenschap wordt Chi (ook wel Ki of Prana genoemd) gezien als de bouwsteen van het hele universum, en dus ook van het menselijk lichaam en de menselijke geest (het mentaal-emotionele lichaam). Vitaliteit is in deze holistische visie rechtstreeks verbonden met en afhankelijk van de energiedoorstroming in het hele systeem, waarbij lichaam en geest als een energetisch geheel worden gezien. Verstoringen of blokkades in de fysieke energie kunnen leiden tot mentaal-emotionele problemen en omgekeerd kan een slechte energiedoorstroming op mentaal-emotioneel vlak tot klachten op lichamelijk gebied leiden.Wanneer energie goed kan doorstromen, ben je gezond, en voel je je kalm, comfortabel en in balans.

Het draait om balans…
Het bekende Yin-Yang symbool representeert dit streven naar balans. Dit symbool leert ons dat eenheid voortkomt uit twee tegengestelde delen. Daarnaast zijn het ook juist de tegenstellingen die beweging veroorzaken. Anders gezegd: alles in en om ons heen verandert voortdurend, en we kunnen slechts in balans blijven door mee te bewegen, en door tussen de twee polen steeds het midden weer (proberen) terug te vinden.

Balans vinden
In werk en persoonlijk leven laten we ons (onbewust) vaak leiden door de Yang-pool. Die staat voor activiteit, voor doen, voor heldere denkkracht, doelgerichtheid en beslissingen nemen. De Yang-energie is stuwend en naar buiten gericht en nodig om dingen te kunnen vormgeven of materialiseren. Super belangrijk dus, maar…. willen we balans bewaren dan dienen we ook regelmatig de Yin-energie ruimte te geven! Want uitputting, overbelasting, burn-out, overmatig denken of piekeren liggen op de loer als we te lang en te veel in de Yang-energie zitten.

Meer ruimte voor Yin
Waar Yang-energie een stuwende kracht is, is de Yin-energie een opbouwende en verbindende kracht. Yin-energie is cruciaal voor opbouw, “onderhoud”  en herstel van het lichaam en de algehele energie. Je kan Yin zien als een verzorgende, voedende, dragende functie. Binnen de oosterse geneeswijzen wordt deze energie als meest belangrijk gezien; en is de Yang-energie ondersteunend aan de Yin-energie….

Duurzame energie en gezondheid 
Helaas ligt het in onze westerse wereld, en ook binnen de hectiek van het alledaagse leven vaak precies andersom: we geven Yang voorrang boven Yin. Voor een kortere tijd is het helemaal niet erg en vaak zelfs wenselijk om de Yang-energie te laten prevaleren. We kunnen daarmee immers veel bereiken en het kan ook veel energie geven om zichtbaar resultaat te boeken. Maar doen we dit te vaak of te lang achter elkaar dan raakt het evenwicht verstoord. Op korte termijn hoeven we daar niet altijd direct iets van te merken, maar op de lange termijn gaat dit zeker ten koste van vitaliteit, flexibiliteit en gezondheid.

Voor jezelf zorgen
Wil je daadwerkelijk Yin een grotere plaats toekennen in je leven, dan is het belangrijk om er bewust tijd en ruimte voor te maken. Dit kan gelukkig zowel in het klein als in het groot; met veel tijd of investeringen of juist met weinig. Rust, stilstaan, voelen en ervaren, ontspannen, mogen “ freewheelen” zijn dingen die de Yin-energie voeden. Ook alles wat je doet om uit het hoofd te komen, meer te aarden, is steunend voor Yin. Hoe kan je dit in het dagelijkse leven bevorderen:

Korte momenten “tussendoor”:

  • Op tijd een (korte) pauze nemen; even “stoppen” (dit kan ook maar 1 minuut zijn…)
  • Regelmatig het lichaam uitrekken (dit stimuleert de energiedoorstroming)
  • Kort moment aandacht voor de ademhaling
  • Aandachtig lopen: voelen hoe de voeten de grond raken, bewust zijn van iedere beweging
    Dit kan bijvoorbeeld ook op het werk als je naar het kopieerapparaat loopt !
  • In een langere pauze naar buiten gaan
  • Tijd nemen om te lunchen en daarbij ook echt met aandacht te eten
  • Mogelijkheid hebben om je even te kunnen afzonderen (een rustplek inrichten)

Meer structureel:

  • Yoga – voor ontspanning en bevordering van energie en balans
  • Mindfulness – praktisch en ervaringsgericht leren balans te vinden en bewuste keuzes te maken
  • Creativiteit in al zijn vormen (als tegenhanger voor doelgerichtheid)
  • De stilte opzoeken
  • In de natuur zijn, wandelen
  • Tijd om te “ lummelen”
  • “Prikkelvrije”  momenten (geen TV, telefoon, social media etc)

Bij de Praktijk voor Bezinning & Verstilling vind je veel mogelijkheden en inspiratie om jouw energiebalans te optimaliseren. Kijk bijvoorbeeld eens op de website voor activiteiten als:

  • Yogacursus ” Laat je energie vrij stromen”
  • Training Mindfulness
  • Cursus “Hoofd, Hart & Handen”
  • Cursus “Van Plicht naar Licht”

Graag tot ziens of tot een volgende blog !